ประวัติความเป็นมา


  •   2021-03-19 10:15:05    398  

   

ประวัติศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง

 

ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2521 ตามพระราชประสงค์ของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (ในหลวงรัชกาลที่ 9) ภายใต้ชื่อ “โครงการในพระราชประสงค์ที่ 7” โดยมีพระราชประสงค์เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อชาวไทยภูเขาเผ่าต่าง ๆ และชาวไทยที่อาศัยอยู่บนพื้นที่สูงที่ประกอบอาชีพการเกษตรโดยอาศัยน้ำฝนเป็นหลัก

ในการจัดตั้ง เริ่มต้นพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ ได้ทรงเสียสละพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์สำหรับใช้จ่ายในการดำเนินงานบุกเบิก โดยมีหน่วยงานราชการสนองพระประสงค์ในด้านต่าง ๆ ได้แก่ โครงการหลวง/พัฒนาที่ดินอนุเคราะห์เครื่องมือบุกเบิก โครงการชลประทานในพระราชประสงค์อนุเคราะห์การชลประทาน กรมป่าไม้อนุเคราะห์ยกพื้นที่ป่าสงวนให้จัดตั้งเป็นสถานีทดลอง สถาบันวิจัยข้าว กรมวิชาการเกษตร ดำเนินงานปรับปรุงพันธุ์ข้าวไร่และธัญพืชเมืองหนาว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ดำเนินการในด้านวิจัยและขยายพันธุ์ไม้ผลเมืองหนาว โครงการหลวงภาคเหนือและกรมส่งเสริมการเกษตรส่งเสริมความรู้ เพื่อเป็นการยกระดับฐานะเกษตรกรให้ดีขึ้น

ต่อมาได้มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2524 ให้โครงการพระราชในประสงค์ที่ 7 เป็น “สถานีทดลองข้าวไร่และธัญพืชเมืองหนาวสะเมิง” สังกัดสถาบันวิจัยข้าว กรมวิชาการเกษตร

ในปี 2546 กรมวิชาการเกษตรมีการปรับปรุงโครงสร้างใหม่ ได้ปรับเปลี่ยนสถานีทดลองข้าวไร่และธัญพืชเมืองหนาวสะเมิง เป็น “ศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงใหม่ 2” สังกัด สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 1 กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

และในปี 2548 กรมวิชาการเกษตรมีการปรับปรุงโครงสร้างใหม่อีกครั้ง ได้ยุบรวมศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงใหม่ 2 เข้ากับศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงใหม่ 3 (สถานีทดลองพืชสวนฝาง) เป็น “ศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตเชียงใหม่”

ต่อมาในปี 2549 มีการปรับโครงสร้างหน่วยงานราชการภายใต้สังกัดกระทรวงเกษตรและสกหรณ์ รัฐบาลได้จัดตั้ง กรมการข้าว ขึ้นเมื่อวันที่ 16 มีนาคม 2549 จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น “ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง” ปัจจุบันสังกัดกองวิจัยและพัฒนาข้าว กรมการข้าว

 

ที่ตั้ง

ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง ตั้งอยู่ในพื้นที่หุบเขา อยู่บนเส้นละติจูดที่ 18 องศา 17 ลิปดาเหนือ และเส้นลองจิจูดที่ 98 องศา 36 ลิปดาตะวันออก เลขที่ 202 บ้านปางดะ หมู่ที่ 10 ตำบลสะเมิงใต้ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ ห่างจากอำเภอสะเมิง ประมาณ 5 กิโลเมตร ห่างจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ ประมาณ 44 กิโลเมตร โดยใช้เส้นทางถนนทางหลวงหมายเลข 1269 สายเชียงใหม่-หางดง สะเมิง และประมาณ 47 กิโลเมตร โดยใช้เส้นทางถนนทางหลวงหมายเลข 1096 สายเชียงใหม่-แม่ริม-สะเมิง และห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 781 กิโลเมตร


ลักษณะพื้นที่

ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 345 ไร่ เป็นพื้นที่บริเวณอาคาร สำนักงานสิ่งปลูกสร้างประมาณ 24 ไร่ แปลงทดลองงานวิจัยและผลิตเมล็ดพันธุ์ประมาณ 128 ไร่ บริเวณบ้านพักประมาณ 16 ไร่ พื้นที่ถนนประมาณ 8 ไร่ และเป็นพื้นที่ป่าและพื้นที่อื่น ๆ ประมาณ 169 ไร่ พื้นที่มีความสูง 735-830 เมตรจากระดับทะเลปานกลาง โดยบริเวณอาคารสำนักงานมีความสูง 820 เมตรจากระดับทะเลปานกลาง

 

ลักษณะดิน

ลักษณะดินประกอบด้วยชุดดิน 3 ชุดคือดินชุดบ้านจ้องเป็นดินร่วนเหนียว มีเนื้อที่ประมาณ 84 ไร่ ดินชุดปากช่องเป็นดินร่วนเหนียว มีเนื้อที่ประมาณ 26.5 ไร่ และดินชุดลี้เป็นดินร่วนเหนียว มีเนื้อที่ประมาณ 54.5 ไร่

 

ลักษณะภูมิอากาศและปริมาณน้ำฝน

                    ศูนย์วิจัยข้าวสะเมิงตั้งอยู่ในพื้นที่หุบเขา ความสูง 735-830 เมตรจากระดับทะเลปานกลาง จึงมีสภาพอากาศเย็น อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 23 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดในเดือนธันวาคม 10.3 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดในเดือนเมษายน 34.5 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝน โดยเฉลี่ย 1,000-1,400 มิลลิเมตรต่อปี

 

แหล่งน้ำ

อาศัยน้ำฝนและแหล่งน้ำธรรมชาติ 2 แห่ง ได้แก่ ห้วยฮ่อมและห้วยปลาก้าง ซึ่งอยู่ห่างจากศูนย์วิจัยข้าวสะเมิงประมาณ 1,125 เมตร และ 1,800 เมตร ตามลำดับ

 


           

บทบาทและหน้าที่

ศึกษา วิจัย และพัฒนาข้าวและธัญพืชเมืองหนาว ด้านปรับปรุงพันธุ์ เทคโนโลยีการผลิต การอารักขา การเก็บเกี่ยว และการแปรรูป ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว/ข้าวสาลี ชั้นพันธุ์คัดและพันธุ์หลัก งานโครงการพระราชดำริและงานขยายผลโครงการหลวง งานนโยบาย งานตรวจสอบและรับรองระบบการผลิตข้าว/ข้าวสาลีที่ดีและเหมาะสม อีกทั้งให้บริการวิชาการด้านข้าวและธัญพืชเมืองหนาว

 

รายนามผู้ดำรงตำแหน่งหัวหน้า/ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง

(สถานีทดลองข้าวไร่และธัญพืชเมืองหนาวสะเมิง)


ลำดับที่
ชื่อ-สกุล
ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง

1.

2.

3.

4.

5.


6.

7.

8.

9.

10.

11.

นายวิฑูรย์ ขันธิกุล

นายสุนทร นาคา

นายชวลิต ธรรมเจริญ

นายอนันต์ อักษรศรี

นางสุธีรา มูลศรี 

(ปฏิบัติราชการแทน)

นายสมเกียรติ วัฒกวิกรานต์

นายประทีป พิณตานนท์

นายจิตกร นวลแก้ว

นายวิสุทธิ์ กีปทอง

นายนิพนธ์ บุญมี

นางสาวเปรมฤดี ปินทยา

16 พฤศจิกายน 2524 – 28 กุมภาพันธ์ 2530

16 เมษายน 2530 – 30 กันยายน 2535

1 ตุลาคม 2535 – 30 กันยายน 2546

1 ตุลาคม 2546 – 16 กรกฎาคม 2547

17 กรกฎาคม 2547 – 16 เมษายน 2549


17 เมษายน 2549 – 19 มกราคม 2553

20 มกราคม 2553 – 2 กุมภาพันธ์ 2555

3 กุมภาพันธ์ 2555 – 13 เมษายน 2558

14 เมษายน 2558 – 31 มกราคม 2561

1 กุมภาพันธ์ 2561 – 11 มิถุนายน 2564

30 กรกฎาคม 2564 - ปัจจุบัน